Babagan Author:
Ilmu pengetahuan modern iku sistem kawruh sing beroperasi liwat seperangkat lembaga nasional lan transnasional sing kompleks lan berlapis-lapis, aktor sektor publik lan swasta, lan jalur sing maneka warna sing nerjemahake riset dadi tindakan—liwat inovasi, kabijakan, lan panyebaran kawruh. Nanging ilmu pengetahuan kontemporer lan lembaga-lembagane owah amarga maneka warna pengaruh eksternal, dampak teknologi anyar, lan seperangkat aktor sing saya maneka warna. Pusat gravitasi ilmiah geografis obah menyang kidul lan wetan, kanthi implikasi sing amba babagan kepiye ilmu pengetahuan bisa makarya kanggo majuake kepentingan umum. Peran sektor swasta lan pendekatan sing saya otonom kanggo perkembangan teknologi nduweni dampak sing gedhe banget. Ketegangan geostrategis nyempitake domain sing aman kanggo kolaborasi transnasional, mbatesi kesempatan kanggo generasi ilmuwan sabanjure. Nanging nalika ilmu pengetahuan kena pengaruh lan bisa uga dibentuk dening pengaruh njaba, penting yen ilmu pengetahuan ora nanggapi kanthi pasif nanging uga ndeleng dhewe tumindak apa sing bisa ditindakake kanggo nglindhungi peran penting ilmu pengetahuan minangka kepentingan umum global ing jagad sing kompleks lan terus owah.
Periode optimisme internasional sing saya tambah sawise runtuhe Uni Soviet ing taun 1991 nyumurupi periode globalisasi sing saya tambah, hubungan Lor-Kidul, lan kemajuan teknologi nuwuhake lingkungan informasi sing relatif positif, sanajan ora rata. Kanggo ilmu pengetahuan, iki bisa uga tekan puncaknya ing taun 2015 kanthi penandatanganan Kesepakatan Paris babagan perubahan iklim, peluncuran Tujuan Pembangunan Berkelanjutan (SDG) lan perjanjian multilateral kanggo Kerangka Kerja Sendai kanggo Pengurangan Risiko Bencana. Wiwit kuwi, demokrasi liberal wis ngadhepi polarisasi, stagnasi ekonomi, disinformasi, kuatir migrasi, lan ngadhepi ketegangan geopolitik nalika lingkungan strategis multipolar wis muncul. Buku pedoman geostrategis saya nandheske teknologi sing muncul, sentimen nasionalis, lan hubungan internasional transaksional, tinimbang strategis. Iki wis ngrusak komitmen kanggo tatanan adhedhasar aturan, nemtokake maneh potensi organisasi multilateral lan nantang diplomasi ilmu pengetahuan lan komitmen kanggo maju babagan masalah sing diadhepi umum global. Kabure garis antarane ilmu pengetahuan, inovasi, ekonomi, lan kekuwatan geostrategis wis nambah ketegangan antarane keterbukaan lan keamanan. Tekanan ekonomi marang negara-negara demokrasi liberal ngancam investasi jangka panjang ing ilmu pengetahuan, ngarahake sumber daya menyang pengembalian jangka pendek lan masalah keamanan, asring kanthi reaksi publik sing winates.
Hubungan antarane ilmu pengetahuan lan masyarakat wis kena pengaruh saka lingkungan informasi sing owah lan uga owah-owahan dinamika masyarakat, paling ora ing negara demokrasi liberal. Nalika ilmu pengetahuan ngadhepi masalah sing mengaruhi kapentingan lan nilai-nilai kayata perubahan iklim lan teknologi vaksinasi, ilmu pengetahuan dadi luwih fokus ing partisanisme politik. Iki bisa nyebabake panampa ilmu pengetahuan sing selektif utawa penolakane lan ilmu pengetahuan lan ilmuwan diserang politik. Nanging sanajan mangkono, ilmu pengetahuan tetep dipercaya banget dening umume wong ing masyarakat.
Sacara kritis, produksi lan komunikasi kawruh diowahi dening teknologi lan utamane kecerdasan buatan (AI). AI mbentuk maneh apa sing bisa ditindakake sacara ilmiah, sapa sing nindakake riset lan kepiye kaunggulan ditetepake lan diwenehi ganjaran. AlphaFold nggambarake kepiye terobosan tunggal bisa kanthi cepet ngonfigurasi ulang sawijining bidang. AI saiki ngganti saben aspek rantai ilmu pengetahuan saka alokasi pendanaan nganti panemuan nganti pelaporan lan panggunaan. Nalika AI lan analitik data gedhe dadi pusat, norma tata kelola kanggo manajemen lan enggo bareng data kudu berkembang, kanthi implikasi kanggo penerapan universal lan kolaborasi internasional.
Nanging prilaku lembaga sains dhewe uga bisa ngrusak kepercayaan. Lembaga sains publik lan komunitas sains dhewe isih utamane dipengaruhi dening insentif output sing ana gandhengane karo publikasi tinimbang tujuan dhasar sains kanggo ngembangake kawruh lan menehi kontribusi marang masyarakat. Insentif kasebut bisa nyebabake hiperbola dening ilmuwan lan lembagane ing klaim dampak potensial. AI wis nyebabake ledakan makalah sing mencurigakan lan mbukak prilaku sing nguwatirake ing komunitas sains. Model keuangan kanggo penerbitan sains lan ekspansi cepet saka komunitas sains sing kompetitif banget wis nyebabake pabrik kertas, jurnal predator, penyalahgunaan pracetak lan masalah reproduksibilitas sing saya tambah. Tinjauan sejawat tradisional ora bisa ngatasi. Yen cathetan sains dikompromi, kepercayaan marang sains uga bakal rusak.
Perkembangan teknologi berbasis sains sing cepet, utamane platform berbasis AI, umume kedadeyan ing sektor swasta kanthi cara sing ora diwatesi, ngluwihi kenyamanan sosial lan kanthi campuran dampak negatif lan positif. Gumantung saka kepiye akselerasi teknologi iki berkembang, bisa uga mengaruhi kepiye masyarakat ndeleng perusahaan ilmiah. Iki luwih saka teknologi sadurunge kaya modifikasi genetik sing bisa nguji kontrak sosial antarane sains lan masyarakat.
Sistem sains tansah dibentuk dening arus politik lan sosiologis lan dening patronase—apa iku politik, filantropis, utawa perusahaan. Nalika kahanan ekonomi lan geostrategis owah, investasi publik ing sains kudu adaptasi karo kapentingan pelanggan sing owah lan prioritas lan teknologi anyar, ngowahi sapa sing nyetel agenda lan kepiye riset ditindakake lan digunakake. Iki uga nduweni implikasi utama babagan kepiye ilmu publik lan utamane organisasi kuncine kudu fokus ing kegiatane.
Ing negara maju, kabijakan kanggo ilmu pengetahuan saya fokus lan terarah. Nalika ilmu pengetahuan ing pertengahan abad kaping-20 nyoroti keamanan, pertahanan, lan pertimbangan ekonomi, ana uga penekanan sing saya tambah ing tujuan masyarakat sing luwih jembar, kalebu pengelolaan sistem lingkungan lan sosial. Nanging nalika ngadhepi tantangan ekonomi lan geostrategis, kabijakan ing negara-negara kasebut duwe risiko mundur menyang tujuan ekonomi lan keamanan langsung. Sabanjure, iki wis ngorbanake norma kerjasama ilmu pengetahuan internasional.
Ilmu pengetahuan umum kudu ngirim kawruh sing bisa ditindakake, nanging struktur organisasi lan pendanaan saiki asring gagal ngasilake keputusan utawa kabijakan kanggo ngatasi masalah sing diadhepi karo umum global. Dinamika politik tegese akeh kabijakan umum sing fokus ing jangka pendek dene ilmu pengetahuan lan akeh ilmu keberlanjutan mbutuhake pamikiran jangka panjang. Tujuan Pembangunan Berkelanjutan (SDGs) dirancang ing wektu sing luwih optimistis nanging mesthi dadi konstruksi sing rumit lan mbingungake. Tujuan kasebut ora nerangake kanthi jelas kepiye carane ngatasi tantangan dhasar kanggo ngimbangi tindakan sing dibutuhake kanggo ngoptimalake kesejahteraan manungsa lan masyarakat karo kasunyatan manawa ekstraksi sumber daya kudu diminimalake lan dikelola.
Kurangé kemajuan babagan masalah-masalah umum global wis ndorong panjaluk kanggo promosi model sains sing luwih inklusif—kayata pendekatan transdisipliner lan produksi bareng—sing nggawa para pemangku kepentingan saka njaba komunitas ilmiah tradisional. Tinjauan sejawat sing luwih dawa asring ora dadi instrumen sains, nanging bisa uga dadi kunci kanggo njaga kontrak sosial. Insentif lan struktur ing organisasi sains lan saluran pendanaan filantropi tetep diarahake menyang model tradisional sing didorong dening respon sempit, sing mbatesi dampak transformatif. Kebutuhan kanggo ngerteni manawa masyarakat ngarepake sains dilebokake ing njero, ora diisolasi saka iku minangka kunci.
Organisasi ilmiah kudu kerja bareng karo para penyandang dana publik lan filantropis, universitas, lan akademi kanggo ngatasi masalah internal lembaga sains sing ngrusak kontrak sosial kanggo sains. Lembaga sains umume wis ngatur awake dhewe ngluwihi sinyal sing ora bisa dihindari lan cocog saka para pelanggan, nanging ana bebaya yen tekanan sosial lan politik ngupaya ngrusak tata kelola kasebut. Nanging insentif ing sistem sains sing fokus marang prilaku lan budaya kanthi cara sing bisa ngrusak kepercayaan, ngalangi kolaborasi, ora ngajeni kemitraan global, lan ngrusak kapercayan marang cathetan sains, kabeh kudu ditangani. Interaksi antarane ilmu alam lan sosial durung dioptimalake lan antarane komunitas sains sektor publik lan swasta mbutuhake fokus.
Akses lan manajemen data saya tambah dadi masalah inti kanggo kolaborasi ilmiah. Para teknopol utama duwe pandangan politik lan praktis sing beda banget babagan data. Nanging ana kebutuhan mendesak kanggo nguatake tata kelola data lan njamin perlindungan privasi lan lisensi sosial kanggo AI lan data gedhe ing riset lan luwih jembar. Ketegangan tersirat antarane kedaulatan data lan panggunaan terbuka bisa dirampungake nanging kebutuhan mendesak kanggo nemokake cara kanggo ngatur teknologi digital, biofisik, lan ilmu pengetahuan lintas batas sing bisa uga duwe pengaruh sing jero tetep angel dipahami lan dadi tantangan nalika ilmu pengetahuan lan diplomasi kudu digabungake.
Ilmu pengetahuan modern iku sing paling cedhak karo basa global lan ilmu pengetahuan kanthi kerjasama sacara formal utawa informal karo diplomasi nduweni peran utama, utamane nalika kita maju menyang kabutuhan kanggo mriksa maneh pendekatan kita kanggo manajemen masalah umum global, ing ngendi antusiasme dekade sadurunge wis diganti ing sawetara ibukutha kanthi sinisme lan ilang fokus. Nanging interaksi antarane ilmu pengetahuan lan diplomasi kudu pragmatis tinimbang idealis ing lingkungan sing transaksional banget.
Kita kudu mikir maneh babagan pelatihan lan penilaian para ilmuwan ing jaman teknologi iki. Pancen bisa uga kapasitas kedaulatan teknologi bakal diwatesi dening akses menyang infrastruktur komputer lan teknologi sing tegese sawetara bentuk ilmu pengetahuan bisa dadi kurang bisa diakses ing Global South utawa negara-negara cilik - kita butuh strategi sing nyuda risiko kasebut sing mung bisa nyebabake asil sing ora adil. Ana kabutuhan kanggo institusi kanggo mesthekake yen para ilmuwan, sosial lan alam, dilatih ing babagan kayata: lisensi sosial lan kontrak kanggo ilmu pengetahuan, etika, interaksi ilmu pengetahuan-kebijakan, interaksi karo sistem kawruh liyane lan ing komunikasi ilmu pengetahuan.
Sajarah manungsa nuduhake yen kawruh bisa ningkatake kesejahteraan masyarakat sanajan ana akibat sing ora mesthi positif. Riset nglayani kabutuhan masyarakat kalebu keamanan, pengelolaan, lan pertumbuhan ekonomi lan nyumbang kanggo pembangunan berkelanjutan. Nanging kudu tetep dipercaya liwat tumindak, transparansi komunikasi, lan akuntabilitas. Ilmu pengetahuan ora kudu pasif nanggepi tekanan eksternal utawa kerumitan internal. Ana peran sing saya tambah kanggo ilmu komunikasi, psikologi sosial, lan ilmu kognitif kanggo mbantu menehi informasi babagan kepiye ilmu pengetahuan njaga profil sing bisa dipercaya. Perusahaan ilmu pengetahuan kudu mikir maneh babagan proses tata kelola mandiri, insentif, lan kolaborasi supaya tetep bisa menehi kawruh sing kredibel lan relevan karo masyarakat.
Masa depan ilmu pengetahuan gumantung marang kemampuane kanggo adaptasi karo owah-owahan realitas geostrategis, ngrangkul model produksi kawruh sing luwih jembar, lan nyetel maneh insentif lan tata kelola kanggo njamin ilmu pengetahuan bisa terus nglayani manungsa minangka perusahaan sing bisa dipercaya, berdampak, lan bisa diakses sacara global.
Foto dening Gambar Getty kanggo Unsplash+
Diadani kanthi kerjasama antarane Dewan Sains Internasional (ISC) lan Frontiers Policy Labs, blog iki minangka bagéan saka 'Pamaréntahan anyar kanggo sains ing abad kaping 21'' seri iki dadi forum diskusi dinamis kanggo kepemimpinan pamikiran babagan masa depan tata kelola ilmiah. Alih saka studi akademik sing kaku, inisiatif iki nggabungake swara-swara global sing unggul kanggo ngirim opini sing tajem, provokatif nanging adhedhasar bukti, lan madhep mangsa ngarep. Kanthi mengkono, dheweke pengin nyumbang kanggo nemtokake model tata kelola sing tangguh, inklusif, lan transparan sing dilengkapi kanggo tantangan mbesuk.
Deloken kiriman asline kene.